Büyük Cyrus Pers İmparatoru

II. Cyrus (Krezüs / Croesus, Pers dilinde Kuraş’da denmektedir. Yunanlılar ise Yaşlı Cyrus olarak adlandırır.) İran coğrafyasında; Med Devleti’ne son vererek, Pers devletinin kuran kişidir. Büyük Cyrus Hanedanlığının adı da Achaemenidler’dir.

Bu devlet hakkındaki bilgilerimiz bizi İran kültürü hakkında daha da aydınlatmaktadır. Keyifle okumanız dileğiyle…

Pers Kralı Büyük Cyrus’un Hayatı

Büyük Cyrus, muhtemelen M.Ö. 600–599 yılları arasında Medya Kralı Astyages kızı Anshan tarafından dünyaya getirilmiştir.

Tarihçi Strabon, Büyük Cyrus ‘un aslen üvey ebeveynleri olan Agradates tarafından büyütüldüğüne değinir.

Babasının ölümünden sonra, Büyük Cyrus Astyages’in vassalı olan Pasargadae’de MÖ 579’da İran tahtını devralmıştır. Ancak, Büyük Cyrus henüz bağımsız bir hükümdar değildi. Ancak veliahtları ile Ahameniş hanedanlığı Pers İmparatorluğu’nun (Ahameniş İmparatorluğu da denir) kurucuları oldu.

Komşuları arasında batıda sınır Lidya doğuda da Partlar bulunmaktaydı.

Büyük Cyrus Askeri Faaliyetler

MÖ 547/546 Lidya’nın Alınışı

Lidya’nın alınışının kesin tarihleri ​​bilinmemektedir. Ancak amacın Akdeniz ve Ege’deki ticari yolların kontrolünü sağlamak olduğu kesindir. Ancak buna engel olabilecek olan tek gerçek güç Lydia Krallığı idi.

Cyrus, önce Pteria şehrini kuşattı ve ele geçirdi sakinlerini köleleştirdi.

Bu arada Cyrus, Ionia’lıları, Lidya krallığına karşı ayaklanması yönünde telkin etmiştir. Ancak bu istek reddedildi. böylece Cyrus, ordusuyla Lidya’nın üstüne yürüdü. Pteria Savaşı her iki taraf yengiyi yaşayamadı.

MÖ 547’de Lidyalılar, Achaemenid İmparatorluğu’na saldırdı.

MÖ 546’nın kışında Cyrus Lydia başkenti Sardes’te Kral Croesus’u (Kroisos’u) kuşattı. İki kral arasındaki son savaş gerçekleşir. Lidya süvarisi bir nedenle yararsız kalmış ve Cyrus 546 yılında Lidya krallığını ele geçirmiştir.

Büyük Cyrus Tarafından Babil’in Alınışı MÖ. 539

M.Ö. 539 yılının Eylül ayının sonuna doğru, Cyrus’un orduları Gubaru, Gutium komutasında, Dicle nehri üzerindeki OPİS’e saldırdı ve Babil güçlerini yendi.

10 Ekim’de, Sippar kenti, halktan çok az dirençle karşılaşılarak ele geçirildi.

İki gün sonra, 12 Ekim’de, Gubaru’nun birlikleri, Babil ordularından herhangi bir direniş olmadan yeniden başkent Babylon’a girdi. 29 Ekim’de Cyrus, Babil şehrine girdi. Daha sonra “Babil Kralı, Sümer Kralı ve Akkad, dünyanın dört tarafının kralı” unvanlarını aldı.

Dini motiflerle Cyrus

İncil’de (örneğin, Ezra 1: 1–4), Cyrus, Yahudi esirleri serbest bırakmakla ünlüdür. Büyük Cyrus onların vatanlarına dönmelerine izin vermiştir.

Bazı çağdaş İslam alimleri; Kur’an-ı Kerim’de geçen bir ada atıfta bulunmuş. Büyük Cyrus’un mitolojik bir temsili olarak; Dhul-Qarnayn , ( Arapça : ذو القرنين ‘ḏū al-qarnayn) ya da Zülkarnayn, “iki boynuzdan” gelme gibi bir manaya geldiğini öne sürmüştür.

Yine bazı çağdaş İslam alimleri; Allah ve insan arasında bir duvar inşa edecekleri ileri sürülen bir fikride Yagog ve Magog (Yecüc-Mecüc) ile anlatmışlardır. Bu teori Sünni bilim adamlarından; Mevdudi veAbul Kalam Azad ve Şii alimlerinden; Allameh Tabatabaei, Tafsir el-Mizan ve Makarem Shirazi tarafından onaylanmıştır.

Cyrus Silindir

Babil alındıktan sonra, Cyrus bugün “Cyrus Silindir” olarak bilinen kil sütun üzerine yazılmış bir bildiri yayınladı. Zaferleri ve merhametli eylemlerini anlatıyor ve kraliyet soyunu belgeliyordu. Bu sütun, 1879’da Babil’de keşfedildi ve bugün British Museum’da tutulmaktadır.

Büyük Cyrus’un Ölümü

Cyrus’un ölümünün detayları değişiklik göstermektedir. Massagetaelar ile savaşırken veya onlarla ortak bir harekatta iken 529 yılı civarı öldüğü düşünülmektedir.

Herodotus, Cyrus’un göçebe olan Massagetae’lerle savaştığını iddia ediyor. Son zamanlarda da Massagetae Kraliçesi Tomyris’in oğlunun ölümünün intikamını almak için Cyrus’un kafasını kestiği iddia edilmektedir.

Büyük Cyrus Mezarı

Cyrus Mezarı Pasargadae’de yer almış olabilir. Yıllar sonra Büyük İskender’in Pers istilası ve III. Darius’un Ekim 331’de Gaugamela savaşı yenilgisinden sonra meydana gelen kargaşada Persepolis yağması sırasında Büyük Cyrus’un mezarı yıkıldı ve yağmalandı.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.